دوشنبه, مهر ۱۱, ۱۴۰۱
خانواده

آشنایی و بررسی ۵ تمرین موثر برای تقویت ذهن‌آگاهی در کودکان و نوجوانان

ذهن‌آگاهی

شلوغ شدن زندگی‌های امروزی، دسترسی دائمی به اینترنت و چک کردن مکرر صفحه‌ی نمایش موبایل و تبلت باعث شده است که کودکان بیشتر از قبل دچار حواس‌پرتی و شلوغی ذهن شوند. کریستوفر ویلارد (Christopher Willard)، نویسنده‌ی کتاب «ذهن‌آگاهی برای اضطراب نوجوانان»، به کار روان‌درمانی و مشاوره با کودکان و نوجوانان مشغول است و می‌گوید: «ارتباط زیاد با گوشی موبایل، به معنای داشتن زمان کمتر برای تمرکز روی خودمان و دنیای اطرافمان است.»

وجود صفحه‌نمایش‌هایی مانند تلویزیون و موبایل به‌تنهایی مساله نیستند؛ بلکه مشکل از زمانی شروع می‌شود که ما از این وسایل زیاد استفاده می‌کنیم. ارتباط زیاد با صفحه‌نمایش باعث می‌شود که بچه‌ها کمتر بازی‌های فیزیکی انجام دهند، در طبیعت وقت بگذرانند و با هم‌سن‌و‌سال‌هایشان تعامل داشته باشند. علاوه بر این حواس‌پرتی‌های بیرونی در زندگی، تحقیقات نشان داده‌اند که مغز انسان به‌طور طبیعی شلوغ‌تر و پیچیده‌تر می‌شود. به‌همین‌دلیل است که بچه‌های امروز مانند بزرگسالان فکر می‌کنند و گاهی اوقات نیز در افکارشان غرق می‌شوند؛ درحالی‌که نسل‌های قبلی بیشتر در لحظه‌ی حال زندگی می‌کردند.


فهرست مطالب


دلیل بیشتر شدن استرس و نگرانی در زندگی چیست؟

شلوغ شدن مدل زندگی و پیچیده‌تر شدن مغز است. خبر خوب این است که با آموزش ذهن‌آگاهی به کودکان می‌توانیم به آن‌ها کمک کنیم تا زندگی آرام‌تری داشته باشند و با تغییرات سیستم مغز خود بهتر کنار بیایند. با تقویت ذهن‌آگاهی در کودکان، ما به آن‌ها یاد می‌دهیم که پرسرعت بودن در زندگی را نادیده بگیرند، نسبت به خودشان آگاه‌تر باشند، تمرکز بیشتری در زندگی داشته باشند تا به تصویر ذهنی مثبت‌تری از خود برسند.

حتما بخوانید  معرفی21 فعالیت ساده و جالب برای خوش گذرانی با خانواده

ذهن‌آگاهی به کودکان و نوجوانان کمک می‌کند تا بهتر فکر کنند و تصمیمات بهتری بگیرند و با دیگران نیز ارتباط بهتری داشته باشند.البته برای کسب اطلاعات بیشتر میتوایند مقاله دلایل کاهش شیر مادر را بخوانید.حالا که ذهن‌آگاهی در کودکان تا این اندازه مفید است، چطور می‌توانیم آن را تقویت کنیم؟ در ادامه این نوشته با ۵ گام عملی برای تقویت ذهن‌آگاهی در کودکان آشنا خواهید شد.

بررسی گام های عملی برای تقویت ذهن‌آگاهی در کودکان

۱. ذهن‌آگاهی را از خودتان شروع کنید

بدون شک رفتار بزرگسالان به‌عنوان الگوی رفتاری اصلی بچه‌ها است و در روش زندگی آن‌ها نقش زیادی دارد. به‌همین‌دلیل است که بهترین راه برای تقویت ذهن‌آگاهی در کودکان این است که خودتان این کار را انجام دهید. پس رفتارهایی مانند چک نکردن گوشی موبایل در هنگام غذا خوردن، نفس کشیدن در زمان عصبانیت، توجه کردن به کودک در زمان بازی و مکالمه به او یاد می‌دهد که این رفتارها را تکرار کند.

ذهن‌آگاهی را از خودتان شروع کنید

کریستوفر ویلارد توصیه می‌کند که به‌جای گوشزد کردن کارهایی که کودکان نباید انجام دهند، درباره کارها و رفتارهای درست با آن‌ها صحبت کنیم. مثلاً به‌جای اینکه بگویید: «کمتر با گوشی موبایل بازی کن.»، به او بگویید که: «من تلفنم را کنار می‌گذارم؛ چون می‌خواهم با تو بازی کنم و می‌خواهم فقط با تو خوش بگذرانم.» این رفتار، بهترین شکل برخورد با کودک است.

۲. به کودک یاد بدهید که روی تنفسش تمرکز کند برای ذهن‌آگاهی

بازدم‌های طولانی باعث تحریک سیستم عصبی پاراسمپاتیک می‌شود که وظیفه‌ی آرام کردن ما را برعهده دارد. به‌همین‌خاطر یکی از بهترین تمرین‌ها برای تقویت ذهن‌آگاهی این است که به بچه‌ها بگویید روی تنفس‌شان تمرکز کنند و دم و بازدم آرام و طولانی را تمرین کنند تا بدن آن‌ها به‌صورت طبیعی به تنفس‌شان پاسخ دهد و ذهن‌شان را آرام کند. کاری که باید بکنید این است که به کودک‌تان بگویید هر زمان احساس آشفتگی و استرس می‌کند، ۵ بار پشت‌سر‌هم دم و بازدم کند و سپس متوجه احساس خود شود. همین کار ساده، سطح استرس را کمتر می‌کند. تمرین دیگری که می‌توانید به کودک‌تان یاد بدهید این است که برای ۴ شماره نفس بکشند، نفس‌شان را برای ۴ شماره نگه‌دارند و در ۴ شماره بازدم کنند. مزیت شمردن تنفس این است که به ذهن اجازه می‌دهد تا کمی مکث کند و افکار آزاردهنده‌اش را خالی کند.

حتما بخوانید  علل اصلی طلاق در دوران میانسالی و راه های پیشگیری از آن

تکنیک تنفس عمیق قبل از امتحان، در زمان انجام تکالیف و روز امتحان جواب می‌دهد و به آرامش کودک کمک می‌کند.البته برای کسب اطلاعات بیشتر میتوانید مقاله کنترل کلافگی احساسی کودک را بخوانید. برای آموزش تنفس عمیق می‌توانید از کودکتان بخواهید که هوا را به‌آرامی به داخل بینی بکشد، انگار که بوی غذا را استشمام می‌کند؛ سپس هوا را به آرامی از دهانش بیرون بدهد، انگار که چیزی را خنک می‌کند.

۳. حواس بچه‌ها را درگیر کنیددر ذهن‌آگاهی

کمک گرفتن از حواس پنج‌گانه به ذهن‌آگاهی شما کمک می‌کند. برای رهایی از افکار زیاد در ذهن کودک، شما می‌توانید از او بخواهید که به منظره‌ی خاصی نگاه کند و تعداد گل‌های موجود در منظره‌ی بیرون از خانه را بشمارد. یا اینکه به صدای بیرون از خانه گوش دهد و هر صدایی که می‌شنود را بازگو کند.

۳. حواس بچه‌ها را درگیر کنیددر ذهن‌آگاهی

بوییدن چیزهای مختلف و تفکیک بوها از جمله کارهایی هستند که حس بویایی را فعال می‌کنند. برای درگیر کردن حس لامسه می‌توانید از کودک بخواهید که هنگام دم، پاهایش را سفت کند و هنگام بازدم پاهایش را شل کند.البته برای کسب اطلاعات بیشتر میتوانید مقاله  تغذیه و سلامت کودکان را بخوانید.

۴. به کودک‌تان یاد بدهید که در طول روز، به چیزهای خوب بیشتر فکر کند

بین فکر کردن به چیزهای خوب و هوشیاری و کاهش استرس، ارتباط مستقیمی وجود دارد. برای تقویت ذهن‌آگاهی در کودکان و نوجوانان، آن‌ها را به شکرگزاری بابت داشته‌هایشان تشویق کنید.

به کودک‌تان یاد بدهید که در طول روز، به چیزهای خوب بیشتر فکر کند

شما می‌توانید زمانی که دور سفره نشسته‌اید و می‌خواهید شام بخورید، با هم صحبت کنید و از هم بپرسید که بهترین اتفاق روزشان چه بوده است؟ و امروز به چه موضوع زیبایی پی‌برده‌اند؟ ویلارد می‌گوید که فکر کردن به داشته‌ها از سنین کودکی باعث می‌شود که بچه‌ها در بزرگسالی کمتر جاه‌طلب باشند و رفتاری آگاهانه در زندگی داشته باشند.

حتما بخوانید  تاثیر خانواده در انتخاب شغل آینده فرزندان

۵. به کودکان توضیح دهید که در مسیر رشدشان در زندگی، چه اتفاقی برای آن‌ها می‌افتد

بعضی از بچه‌ها فکر می‌کنند که استرس داشتن یا نبود تمرکز در هنگام درس خواندن به دلیل وجود مشکلی در آن‌ها است. صحبت کردن درباره مغز و تغییرات مغز در هنگام رشد، به کودکان کمک می‌کند تا کمتر نگران باشند. البته برای کسب اطلاعات بیشتر میتوانید مقاله معایب اختلاف طبقاتی را بخوایند.به بچه‌ها توضیح دهید که در سال‌های کودکی و نوجوانی زندگی، مغزش درست شبیه به بدنش است و به‌سرعت رشد می‌کند. ‌مغز ما در این دوران با تغییرات سازگار می‌شود و به همین دلیل است که کاهش تمرکز را تجربه می‌کنیم. به‌جای نگرانی برای عملکرد مغز، کودکان و نوجوانان را به انجام کارهای آرامش‌بخش دعوت کنید تا بیش‌از‌حد درگیر این مساله نشوند.

جمع‌بندی

در این نوشته با ۵ راهکار ساده و کاربردی برای تقویت ذهن‌آگاهی در کودکان و نوجوانان آشنا شدید. از اینکه تا انتهای این نوشته با ما همراه بودید از شما متشکریم و امیدواریم بتوانید به کمک این روش‌ها به کاهش استرس و نگرانی فرزندان خود کمک کنید و آن‌ها را به‌سمت ذهن آگاهی و آرامش هدایت کنید.

سخن پایانی

شما دراین مقاله با گام های موثر برای تقویت ذهن و آگاهی کودکان آشنا شدید.همچنین از تاثیرات آنها آگاه شدید.اگر سوال یا نظری دارید آن را در کامنت مطرح کنید تا در اسرع وقت توسط ما جواب داده شود.

سوالات متداول

چگونه ذهن آگاهی، استرس فرد را مدیریت می کند؟

افرادی که ذهن آگاهی بالایی دارند، توجه و تمرکز بیشتری بر روی کار خود خواهند داشت و این توجه و تمرکز نیز بر سه اصل بودن در حال، هدفمندی و قضاوت نکردن استوار است. بنابراین افراد کار خود را در حال حاضر به بهترین نحو انجام می دهند و با فکر کردن به گذشته و آینده دچار استرس نخواهند شد.

حتما بخوانید  چگونه کلافگی احساسی کودک را کنترل کنید؟ + معرفی نشانه های کلافگی در کودکان
آیا تمرین تنفس در تقویت ذهن آگاهی تاثیری دارد؟

بله، تنفس عمیق باعث می شود که ذهن آگاهی فرد تقویت شود.

پاسخ دهید